19 Şubat 2013 Salı

FİRUZ AĞA CAMİ

1491'de II. Bayezid'in hazinebaşısı  Firuz Ağa tarafından yaptırılmıştır. Minaresi soldadır. Camiyi yaptıran Firuz Ağa’nın türbesi, 19 yy. ortalarında Divan Yolu’nun genişletilmesi sırasında, Sadrazam Keçecizade Fuad Paşa’nın emriyle yıktırılmıştır. Bugün Firuz Ağa’nın mermer sandukası, minarenin bulunduğu duvarın önünde bulunmaktadır. Ayrıca; Bu yol genişletme çalışmaları sırasında, caminin mezarlığı tamamıyla kaldırılmıştır.

ATİK ALİ PAŞA CAMİ

Çemberlitaş yeniçeriler caddesi üzerinde bulunan cami 1496 yılında II. Beyazıt dönemi sadrazamlarından olan Bosnalı Hadım Atik Ali Paşa tarafından Cami, imaret, medrese, tekke, kervansaray ve türbe olarak yaptırılan külliyeden günümüze kalan yapılar; cami, türbe ve medresedir.

17 Şubat 2013 Pazar

RÜSTEM PAŞA VE CAMİSİ




Haftanın her günü daima kalabalık olan Eminönü hava çok soğuk olmasına rağmen pazar sabahı bile  kalabalıktı. Her günkü kalabalık kadar olmasa da  diğer semtlere nazaran kalabalık sayılırdı. İstanbul’ un merkezi olarak kabul ettiğim Eminönü en boş anı geceleridir. Her sokağı her hanı ayrı bir tarih sayfasıdır. Her adın attığınız sokağın, alış veriş yaptığınız bir dükkanın muhakkak tarihsel bir geçmişi vardır.  Tarihe ev sahipliği yapmış Eminönü’ n den bu hafta zekası sayesinde Padişaha damat olmuş olan Rüstem Paşanın çinileri ile ünlü hatta  ünü dünyaya yayılmış olan camisini  tanıtmaya başlamadan önce Rüstem Paşa’dan bahsetmekte fayda var.
Hırvat kökenli bir devşirme olan Rüstem paşa Hürrem Sultan’a yakınlığı ve kıvrak zekasıyla hem Padişaha damat olmuş  hem de devlet yönetiminde iyi görevlere gelmiştir. 28 Kasım 1544 de Hadım Süleyman Paşanın azledilmesiyle sadrazam olarak göreve gelmiş, Şehzade Mustafa’nın 6 ekim 1553 de  Kanuni tarafından ölüm fermanının verilmesinden sonra görevden alınmış,yerine Kara Ahmet Paşa getirilmiştir. Kara Ahmet Paşa’nın 29Eylül 1555 de idamından sonra tekrar Sadrazamlık görevine getirilen Rüstem paşa 10 Temmuz 1561 de idam edilene kadar görevinde kalmıştır.   Mezarı Şehzade Mehmet Camisinde Şehzade Mehmet’in mezarının yanındadır.

Kanuni Sultan Süleyman ile Hürrem Sultanın biricik kızları Mihribah Sultan ile evlenip Padişaha damat olan Rüstem Paşa’nın  Mimar Sinan’a yaptırdığı bu cami  Sultan Ahmet Cami gibi çinileriyle ünlüdür.

Daha önce Halil Efendi Mescidinin bulunduğu bu çukur alanı Mimar Sinan dükkanlar yaparak yükseltmiştir.  Caminin 2 girişi bulunmaktadır. 2 girişten de camiye merdivenle çıkılmakta olup  camiinin şadırvanı diğer camiler gibi caminin avlusunda değil de  caminin Eminönü’ nün  deniz tarafındaki  girişinin hemen yanındadır. Caminin içinde kullanılan çiniler İznik ve Kütahya da ki atölyelerde yaptırılmıştır.

Dışarıdan bakıldığında  bir görüntüsü olan caminin altındaki dükkanlarda ticaret halen devam etmektedir.  Caminin en çok ziyaretçisi turistler. İnşallah kısa sürede Kültür Bakanlığı restorasyonunu gerçekleştirirde pek çok kimsenin adını dahi bilmediği ama ünü dünyaya yayılmış olan cami eski ihtişamına kavuşur.






 
 






 











16 Şubat 2013 Cumartesi

MİMAR SİNAN


Kayseri Ağırnas da 1489 yılında doğan sinan devşirme olarak İstanbul’a getirilmiş olup Yeniçeri ocağında inşaat işlerinde çalışmıştır. Osmanlı döneminde yetişen en büyük mimmardır. Yeniçeri ocağında olmasından dolayı katıldığı seferlerde gittiği ülkelerin mimmari yapılarını inceleme imkanı bulmuş mimari bilgisini geliştirmiştir.  Mihribah Sultan’a aşık olan sinan Yeniçeri ocağında Dilruba adını verdiği kadın görünümündeki çeşmeyi yapmış ve çeşmenin mimari güzelliği dillere destan olmuştur.  1539’ da mimarbaşı olan Sinan ;

84 Cami

52 Mescit

57 Medrese

5 Su kemeri

8 Köprü

20 Kervansaray

7  Darülkurna

17 İmaret

3 Darüşşifa

8 Mahzen

35 Saray

48 Hamam

22 Türbe ile birçok çeşme ve sebil yapmış olsada  eserleri arasında çraklık eseri diye adlandırdığı Şehzade Mehmet cami , Kalfalık  eseri Süleymaniye Cami ,Ustalık dönemi ise Edirne Selimiye camidir.

Mimar Sinan’ın yaptığı birbirinden muhteşem eserleri kadar Kanuni ile Hürrem Sultan’ın biricik kızları Mihribah Sultana olan aşkıda ölümsüzdür. Edirnekapı2 da ki Mihribah Cami ile Üsküdar meydanda ki Mihrimah Cami bunun en güzel kanıtıdır.

Mihr, mah ve Sinan’ın sırrı
Mihrimah, güneş ve ay (mihr ve mah) demektir. Nisan ayında mehtap yani mah, Çamlıca sırtlarından, Üsküdar’daki Mihrimah Sultan Camii’nin iki minaresi arasından doğarken, mihr yani güneş, Edirnekapı Mihrimah Camii’nin kubbesi üstünden batar. Bu bir tesadüf mü yoksa Mimar Sinan’ın dehası mı bilinmiyor.

 Çok gösterişli eserler yapmış olan Mimar Sinan’ın oldukça sade bir türbesi vardır. Türbesi Süleymaniye Cami Külliyesinin hemen alt yolunda fetva yokuşuna giderken sağ taraftadır.




7 Şubat 2013 Perşembe

RÜSTEM PAŞA MEDRESESİ


Eminönü de Yeşildirek yokuşunun sonunda ki  sol taraftaki sokağa saparsanız İstanbul erkek lisesinin önüne çıkan yolda sağ tarafta bulunan tarihi bina Rüstem paşa medresesidir. 2000 li yılların başında İngilizce kursuna gittiğim dönemde  Rüstem paşa medresesi o zaman bakımsız kötü  bir haldeydi. Restorasyondan sonra gerçek kimliğine kavuşmuş olduğunu görmek beni hayli sevindirdi. Eminönün de sadece bu medreseden başka ABD'nin önde gelen haftalık dergisi Newsweek, Avrupa'nın en güzel tarihi camisi olarak seçilen  Rüstem Paşa Camisi'ni  de görmenizi  tavsiye ederim.