16 Haziran 2013 Pazar

LALELİ CAMİ VE KÜLLİYESİ

Geçmişte sıra sıra ağaçların olduğu günümüzde ise insan ve araba kalabalığının bol olduğu laleli…….


Lale devrine girilirken dünya’ ya gelen III.Mustafa tarafından 10 Nisan 1760 mimar  Mehmed Tahir Ağa’ya verilen talimat ile yapımına başlanmış olup 9 Mart 1764 ‘ te tamamlanıp ibadete açılmıştır. ‘’Padişahlar döneminde yapılan en son külliye¹olma özelliğini taşımaktadır.’’
Adını yakınında ki Laleli Baba Türbesin den ya da Laleli Çeşmesinden alan cami türbe,sebil,imaret hane,han,konutlar ,dükkanlardan oluşmaktadır.
Eskiden yerleşim yeri olan ve yol boyunca sık ağaçların bulunduğu semt günümüzde ticaret merkezi olmuştur.  
Caminin bahçesi çok geniş olmasına rağmen caminin içi bahçenin genişliğine göre oldukça küçüktür. Caminin bahçesinden ordu caddesini baştan sona seyretme imkanı vardır.  Türbede Sultan III. Mustafa han ,III. Mustafa Han’ın eşi Adilşah Kadın’ın mezarı , Sultan III.Selim hanın türbesi bulunmaktadır.


















                                         SULTAN TAN III.MUSTAFA HAN'IN EŞİ
                                          ADİLŞAH KADININ   MEZARI





Camiyi  tanıtırken onu yaptıran III Mustafa Han ve Türbede yatan III.Selim hakkında da biraz bilgi paylaşırsam daha anlamlı olacağı kanaatindeyim. Paylaşacağım bilgiler Boyut Yayıncılık tarafından hazırlanıp yayınlanan ‘’BİR ZAMANLAR OSMANLI PADİŞAHLAR ATLASI’’  dan edindiğim bilgilerdir.  Bu eserin  tarihe merakı olanlar , Osmanlıyı merak edenler için çok iyi bir kılavuz olacağını belirtmek isterim.

III.MUSTAFA

40 yaşında tahta çıkıp 16 yıl 3 ay saltanat süresini yaşamış olan padişah III. Ahmet ile Mihrimah Sultan’ın çocuklarıdır. 28.01.1717 tarihinde dünyaya gelmiş ,21.1.1774 yılında kalp yetmezliğinden İstanbul’da vefat etmiştir. (Türbesi yaptırdığı laleli camisinin külliyesindedir.) Tarihe yenilikçi ve reformcu olarak geçen padişah 1763 yılında vakıflarına gelir sağlamak için Sultanhamam da ki Büyük yeni han’ı -1760-1764 tarihleri arasında laleli cami külliyesini, 1765’te Kemerburgaz da ki Ayvat bendini ,1766’da ki büyük depremde hasar gören Fatih Camisinin yerine yenisini yaptırıp 1771 de ibadete açtırdı, 18 Kasım 17732 te Kasımpaşa’da Mühendis hane-i Bahri –i Hümayun açıldı.

Fakat Sakarya nehri –Sapanca gölü-İzmit Körfez bağlantılı olarak bir kanalın açılmasını çok istemesine rağmen bunu gerçekleştiremeden hayata gözlerini yummuştur.

III.SELİM

18 Yıl 2 ay saltanat hayatı olan III. Mustafa ile Gürcü kökenli olan Mihrişah Valide Sulta’ın oğlu olarak 24.12.1761 de hayata gözlerini açan Padişah 28.07.1808 de boğdurulmak suretiyle  hayata gözlerini yummuştur.

Tüm engellemelere rağmen yenilik hareketlerinin öncüsü olup zamanında askeri binalar, okullar yapılmış, deniz kuvvetleri ve deniz ticareti gelişip,modernleşmiş ve yaygınlaşmıştır. II. Selim usta bir hattat,şair ve bestekardı. Şiir ve bestelerini en çok Aynalıkavak Kasr’ın da gerçekleştirmiştir. 

Aynalıkavak Kasr’ı ile ilgili detaylı bilgileri daha önceki yayınlarımda paylaşmıştım.  

Bundan sonraki gezi rotam III. Mustafa ve III. Selim’in bizlere bıraktığı tarihi mekanların bulunduğu Üsküdar ve çevresi.
----------------------
Külliye, cami ile birlikte medrese, ibadet, imaret, türbe, kütüphane, hamam, aşevi, (da-rüşşifa) kervansaray, çarşı, okul, hastane, tekke, zaviye binalarından oluşan yapılar topluluğu