25 Eylül 2014 Perşembe

MATBAH-I AMİRE (MUTFAKLAR)


MATBAH  : Mutfak
AMİRE      : Padişaha ,saraya ait demektir.

Bölümleri:
1. Mutfaklar
2. Kileri Amire
3. Helvehane
4. Şerbethane ve Reçelhane
5. Aşçı Koğuşları
6. Vekil Harç
7. Aşçıları Koğuşu
8. Hamam
9. Yağhane
10. Mutfak Avlusu


Mutfakların üç kapısı vardır.
1. KAPI   :  KİLER-İ AMİRE’ ye açılmaktadır. (Aşağı mutfak)  
 Kapısından girilince kilerler,yağhane,hamam ,gıda depoları,aşçılar mescidi bulunurdu. Kileri Amire’nin karşısında VEKİL HARÇ (mutfağın iade işlemlerinin yapıldığı yer) bulunmak. Günümüzde bu yapılar saray’ın arşiv ve tekstil depoları ve hizmet binaları olarak kullanılmaktadır.

AŞÇILAR MESCİDİ : 18.y.y da yaptırılmıştır. Mutfak ile yağhane arasında bulunur ve hamama bakmaktadır.
Avlunun sonunda  saraya su sağlayan 2 kuyu,merdivenli sarnıç ile büyük bir dolap ocağı bulunmaktaydı.

Mutfakların ahşap revaklı servis yolu ve ahşap koğuş yapıları 1920 yılındaki onarımda kaldırılmıştır.


2.  KAPI   : HAS MUTFAK  bölümüdür.  Birinci mutfaktır. Padişah ve ailesine hizmet ederdi. Su haznesi ve ocak bulunmaktadır.


            
15 ve 18.yy ait çin ve porselen eserler sergilenmektedir.
18.y.y ikinci yarısına ait Porselen yemek takımları ,Çin yemek takımları Sultan II. Mahmut (1808-1839) ile  eşi Pertevniyal Valide  Sultan’a ait gümüş yemek takımları ,
Sultan Abdülaziz’in porselen yemek takımları
Sultan II. Abdülhamit’in porselen yemek takımları
Sultan Abdülmecit’in porselen yemek takımları
Sultan I.Abdülhamit’in porselen yemek takımları sergilenmektedir.

MUTFAK 3.KAPI


3. KAPI   : HELVAHANE’  ve ŞERBETHANE’ ye açılan kapıdır.  

HELVAHANE: Kanuni dönemine aittir. 4 mekanlıdır.
GİRİŞ SAĞ :  1767  tarihli vakıf kitabesi ve çeşmesi bulunmaktadır.
Bu bölümde  18.yy ait Bakır tavalar,kepçe ve kevgirler,maşa ve kürekler,bakır helva tencereleri .bakır kazanlar,mermer tezgah,(hamur açma,akide şekeri yapma yeri) ,tunç ve mermer havanlar sergilenmektedir. 

HELVAHANE GİRİŞ

GİRİŞ SOL :
Kantar topuzu olarak kullanılan ağırlıklar,bakır süt güğümleri,mermer tezgah (hamut ve akide şekeri yapılan yer) bakır yemek kazanları sergilenmektedir.

ŞERBETHANE : Buraya helvahanenin sol tarafından geçilmektedir. Helva macum taşı ve bakır kapağı ,İstanbul cam porselenleri sergilenmektedir.
a) Eser-i İstanbul porselenleri : Sultan Abdülmecid (1839-1861) döneminde Beykoz’da kurulan atölyelerde sır altı tekniği ile yapılmış olan eserlerin altında eser-i İstanbul damgası vardır. Üretim 30 yıl sürmüştür.
b)Yıldız Porselenleri : Sultan II. Abdülhamid (1876-1907)dönemi.
1890 yılında yıldız parkının bahçesinde kurulan atölye de imal edilmektedir. Fabrikanın adı Yıldız Çini Fabrika-ı Humayun. Porselenlerin altında ay yıldız damgası yer alır.


MUTFAK ÖNÜNDEKİ ESERLER